Opis

Polskie miasteczko Sokoły położone jest w województwie białostockim, w powiecie wysokomazowieckim, na trasie kolejowej między Białymstokiem a Łomżą. Na początku II wojny światowej Sokoły liczyły 2500 mieszkańców. Posiadały zorganizowany transport, stację kolejową i drogi prowadzące w kierunku Białegostoku i Warszawy. Z rynku w centrum miasta odchodziły cztery długie ulice: Tykocińska, Mazowiecka, Nowy Świat i Kolejowa. Na jednym z rogów rynku stał kościół, a za nim była ulica, przy której mieszkała ludność  chrześcijańska (ul. Kościelna). Po drugiej stronie rynku rozgałęział się zaułek synagogi. Przy tej uliczce znajdowała się stara murowana synagoga, dwa duże bejt midrasze zbudowane z drewna (nowy i stary) oraz mała pracownia krawiecka, za którą znajdował się stary cmentarz. Nagrobki starego cmentarza były tak stare, że już zapadły się w ziemię, a ich napisy były zatarte. Kilka nowych pomników wykonano z marmuru, a obramowania wokół grobów zbudowano z kamienia i betonu. Jeden z tych pomników stał przy wejściu do budynku. Był to grób prawego rabina Jony Gutmana, o którym mogli opowiedzieć już tylko najstarsi ludzie. W Sokołach nie było fabryk. Większość mieszkańców zajmowała się drobnym handlem i rzemiosłem, a kilku prowadziło poważniejsze interesy. W Sokołach co roku odbywało się 8 jarmarków, we wtorki – po pierwszej niedzieli Wielkiego Postu, po Wielkanocy, po św. Antonim Padewskim, po św. Małgorzacie, po Wniebowzięciu i przed św. Mikołajem, a każdy czwartek był dniem targowym. W miesiącach letnich na jarmarki zjeżdżali się kupcy z bliska i daleka. Jarmarki Antoniego [św. Antoniego – 13 czerwca] i Małgorzaty [św. Małgorzaty —13 lipca] trwały przez dwa dni, w poniedziałki i wtorki w tygodniach, w których się odbywały. To był czas handlu tkaninami. Prawie wszystkie wozy rolników były zawalone materiałami własnej produkcji. Rzemieślnicy, sklepikarze i bezrobotni dostarczali również tkaniny kupcom.
W tym również czasie kwitł handel wełną, lnem, szczeciną wieprzową, zbożami i skórami, które były źródłem dochodów Żydów. Od Białegostoku Sokoły dzieliło 40 kilometrów. Część rzeki Narew stanowiła w przeszłości naturalną granicę między Białorusią a Polską, a jej trasa przebiegała pomiędzy obydwoma miastami. Sokoły były typowym polskim miasteczkiem. W pobliżu znajdowały się słynne Mazurskie Lasy. Jednak w okolicach samego Białegostoku mieszkało wielu Białorusinów, a w niektórych wsiach słychać było tylko ich mowę. Miastami sąsiadującymi z Sokołami były: Wysokie Mazowieckie, Zambrów, Czyżew, Brańsk, Łapy i Tykocin.